بحوث فی تعلیم اللغة العربیة و آدابها

دوفصلنامه علمی "پژوهش در آموزش زبان و ادبیات عرب"

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 1-4

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4832

چکیده

بیشتر

دور القراءة الجهریة فی تعلیم العربیة على ضوء علم اللغة التطبیقی : صدى الحیاة أنموذجًا

سید احمد موسوی پناه؛ رسول بلاوی؛ احمد سواری؛ سهیلا عبدی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 5-28

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4833

چکیده

تُعَدّ القراءة وسیلةً أساسیة لفهم النصوص واکتساب المعرفة، ولها أنواع متعدّدة، منها: القراءة الصامتة والقراءة الجهریة. فالقراءة الصامتة هی قراءة داخلیة دون إصدار صوت، وتُسهم فی الإدراک العام للنص، ... بیشتر تُعَدّ القراءة وسیلةً أساسیة لفهم النصوص واکتساب المعرفة، ولها أنواع متعدّدة، منها: القراءة الصامتة والقراءة الجهریة. فالقراءة الصامتة هی قراءة داخلیة دون إصدار صوت، وتُسهم فی الإدراک العام للنص، أما القراءة الجهریة فهی القراءة بصوت عالٍ مع مراعاة النطق السلیم للکلمات والحروف، ممّا یُسهم فی تحسین الأداء القرائی وتعمیق الفهم. کما تُعزّز الثقة بالنفس، وتنمّی مهارة التعبیر الشفهی، وتُطوّر المهارات السمعیة، وتُساعد فی تسهیل الاستیعاب وتقویم الأداء، فضلاً عن ترسیخ المعلومات فی ذهن القارئ. تؤدی القراءة الجهریة دورًا مهمًا فی تعلّم اللغة العربیة، إذ تُنمّی الطلاقة اللفظیة، وتُعزّز النطق السلیم، وتُقوّی المهارات السمعیة، وتغرس حبّ اللغة فی نفوس المتعلّمین. ومن أبرز عناصرها: الطلاقة، وضوح الصوت، التنغیم، التعبیر الصوتی، الترکیز، والفهم. تهدف هذه الدراسة إلى التعرف بالمنهجیة المعتمدة فی تقدیم نصوص القراءة الجهریة فی کتاب المرحلة المتوسطة الأولى من سلسلة صدى الحیاة من تألیف الدکتور مسعود فکری وآخرون، کما تسعى إلى قیاس فاعلیة هذه القراءة فی تحسین النطق والفهم اللغوی لدى الطلاب الإیرانیین. وقد تمّ تناول دور القراءة الجهریة فی ضوء علم اللغة التطبیقی، وهو أحد فروع اللسانیات الذی له أثر کبیر فی تعلیم اللغة العربیة للناطقین بغیرها. أُجریَ هذا البحث على باستخدام المنهج الوصفی-التحلیلی، مع الاعتماد على الملاحظة فی جمع بیانات الأداء القرائی للطلاب. أظهرت النتائج أن تطبیق القراءة الجهریة وفق مبادئ علم اللغة التطبیقی أسهم فی تحسین النطق والطلاقة والتعبیر الصوتی لدى الطلاب الإیرانیین بشکل واضح. کما ارتفع مستوى فهمهم للنصوص بعد التدریب، وتقلصت الأخطاء النطقیة والإعرابیة بدرجة ملحوظة. وتؤکد النتائج أن القراءة الجهریة تمثل أداة فعالة وضروریة فی تعلیم العربیة للناطقین بغیرها.

دراسة تحلیلیة لمقاربة فلسفة اللغة فی التعلیم، والترجمة، وتأویل النصوص العربیة المعاصرة(دراسة حالة للتحلیل الفلسفی لنظریة ما بعد الأنثروبولوجیا عند هایدغر فی شعر نازک الملائکة)

کیمیا فتحی؛ محمد میر

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 29-65

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4834

چکیده

إنّ تحلیل فلسفة اللغة یعنی دراسة الأسس المفهومیة والوظیفیة والدلالیة للغة فی علاقتها بالفکر والثقافة والواقع، مع إبرازأنّ اللغة لیست مجرّد أداة لنقل المعنی، بل هی أفق لتشکّل الفهم وتحوّله. وتکتسب معرفة ... بیشتر إنّ تحلیل فلسفة اللغة یعنی دراسة الأسس المفهومیة والوظیفیة والدلالیة للغة فی علاقتها بالفکر والثقافة والواقع، مع إبرازأنّ اللغة لیست مجرّد أداة لنقل المعنی، بل هی أفق لتشکّل الفهم وتحوّله. وتکتسب معرفة هذا المنظور أهمیة مضاعفة فیمجالات التعلیم، والترجمة، وتأویل النصوص العربیة المعاصرة، إذ تمکّن المعلّم، والمتعلّم، والمترجم والمفسّر من النفاذإلى الطبقات العمیقة للمعنى والسیاق الثقافی والافتراضات الفلسفیة الکامنة فی النص، متجاوزین حدود البنیة اللفظیةوالقواعدیة. تهدف هذه الدراسة إلى مقاربة تطبیقات فلسفة اللغة فی التعلیم، والترجمة، وتأویل النصوص العربیةالمعاصرة، مع ترکیز خاص على دراسة حالة للتحلیل الفلسفی لنظریة ما بعد الأنثروبولوجیا عند مارتن هایدغر فی شعرنازک الملائکة. وبالاعتماد على المنهج الوصفی التحلیلی، تستعرض الدراسة أو ا لا الأسس النظریة لفلسفة اللغة وموقعها فیالتأویلیة الفلسفیة، ثم توضّح صلتها برؤیة هایدغر للغة والوجود وما بعد الأنثروبولوجیا، قبل الانتقال إلى تحلیل نماذجمختارة من شعر نازک الملائکة للکشف عن تجلّیات هذه المفاهیم فی بنیتها الشعریة والدلالیة. وتُظهر النتائج أن توظیففلسفة اللغة فی التعلیم والترجمة یتیح إمکا نات أوسع لفهم التجربة الوجودیة للنصوص، من خلال تجاوز التفسیر السطحیوالانفتاح على الأبعاد التأویلیة والثقافیة للنص، مما یُسهم فی إعادة إنتاج المعنى بدقة وعمق. وأما فقد بیّن التحلیل أن شعرنازک الملائکة، من خلال توظیف اللغة کأفق للوجود، یمتلک قابلیة سامیة للتحلیل الفلسفی، وأنّ نظریة ما بعدالأنثروبولوجیا لدى هایدغر تمثّل إطا ا را فعّا ا لا لفهم هذه القابلیة، خاصة فی ما یتعلق بمفاهیم القلق، والسقوط، والبحث عنالمعنى، والوجود الأصیل. وتخلص الدراسة إلى أنّ دمج فلسفة اللغة فی تعلیم وترجمة النصوص العربیة المعاصرة یشکّ لمقاربة مبتکرة وفعّالة لرفع جودة الفهم ونقل المعنى، ویُسهم فی تطویر أدوات تحلیلیة جدیدة تربط بین اللغة والکینونة،وبین النظریة والتطبیق فی السیاق العربی المعاصر.

توظیف الأدب القصصی فی تنمیة المهارات اللغویة لغیر الناطقین بالعربیة دراسة على قصة خضراء کالعلقم هانی الراهب

وئام العلی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 66-84

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4835

چکیده

مع ظهورتیارات حدیثة فی فنّ السرد القصصی ودخول موضوعات وقضایا جدیدة إلى میدان الأدب القصصی، شهد الأدبالقصصی تطورا ملحوظا فی بنیته ومضامینه، مما جعله أداة فعالة فی عرض النسیج اللغوی والثقافی للمجتمعات، ... بیشتر مع ظهورتیارات حدیثة فی فنّ السرد القصصی ودخول موضوعات وقضایا جدیدة إلى میدان الأدب القصصی، شهد الأدبالقصصی تطورا ملحوظا فی بنیته ومضامینه، مما جعله أداة فعالة فی عرض النسیج اللغوی والثقافی للمجتمعات، نظرالما تحمله القصص من بنى لغویة واجتماعیة وثقافیة متداخلة. تتکون اللغة من أربع مهارات أساسیة: الاستماع، القراءة،الکلام، والکتابة ویتطلب إتقان هذه المهارات اللغویة ممارسة منظمة وفق نظم وطرق مدروسة، تضمن للمتعلم التمکن منتلک المهارات وتطویرها تدریجیا، قد توصلت د راسات متعددة إلى أن القصص تسهم بشکل فعال فی تنمیة مهارات اللغة،من خلال تعزیز المفردات وتوضیح الأنماط النحویة، وتحفیز التفاعل اللغوی لدى المتعلم. تهدف الدراسة إلى إبراز أهمیةالأدب القصصی فی تنمیة البنیة اللغویة لغیرالناطقین بالعربیة، من خلال تحلیل المستوى المعجمی والنحوی فی قصةخضراء کالعلقم، وبیان اثرها فی تنمیة الدائرة اللغویة لدى القارئ، ضمن منهج تحلیلی واستقرائی یرکز على الأثر اللغویللنص القصصی فی تطویر مهارات التعلم. خلصت الدراسة إلى مجموعة من النتائج: تحتوی النصوص القصصیة علىثروة معجمیة هائلة من شأنها أن تثری الحصیلة اللغویة للمتعلمین وتحسن من أدائهم اللغوی و تلعب دورا مهما فی فهمالتراکیب النحویة بشکل عملی، حیث یتفاعل القارئ مع البنیة النحویة من خلال السیاق الطبیعی للنص.

تحلیل سؤالات امتحانات نهایی درس عربی زبان قرآن (1) پایه دهم شاخه نظری با رویکرد طبقه‌بندی اهداف آموزشی بنجامین بلوم

حسین محمدیان؛ عاطی عبیات؛ سید احسان افشاری زاده؛ سید ابوالفضل موسوی فرد

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 85-111

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4836

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای سؤالات امتحانات نهایی درس «عربی، زبان قرآن (1)» پایه دهم شاخه نظری از منظر طبقه‌بندی اهداف آموزشی بنجامین بلوم است. اهمیت این موضوع ازآن‌جهت است که امتحانات نهایی به‌عنوان ... بیشتر هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای سؤالات امتحانات نهایی درس «عربی، زبان قرآن (1)» پایه دهم شاخه نظری از منظر طبقه‌بندی اهداف آموزشی بنجامین بلوم است. اهمیت این موضوع ازآن‌جهت است که امتحانات نهایی به‌عنوان یکی از ابزارهای رسمی و سرنوشت‌ساز نظام ارزشیابی، نقشی تعیین‌کننده در سنجش میزان تحقق اهداف برنامه درسی و یادگیری دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با رویکرد کمی و روش تحلیل محتوای استنتاجی انجام شد؛ بدین منظور ۱۳ نسخه امتحان نهایی برگزارشده در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به روش تمام‌شماری انتخاب و سؤالات آن‌ها بر اساس شش سطح حوزه شناختی بلوم شامل دانش، فهمیدن، کاربستن، تحلیل، ترکیب و ارزشیابی طبقه‌بندی گردید. داده‌ها با استفاده از جداول فراوانی، نمودارهای درصدی و محاسبه بارم اختصاص‌یافته تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد از مجموع ۲۴۱ سؤال، ۵۱ درصد در سطح دانش و ۳۴ درصد در سطح فهمیدن قرار داشتند و تنها ۲ درصد در سطح کاربستن، ۹ درصد در سطح تحلیل و ۴ درصد در سطح ترکیب طراحی شده بود؛ همچنین هیچ سؤالی در سطح ارزشیابی مشاهده نشد. میانگین بارم اختصاص‌یافته نیز بیشترین مقدار را در سطوح دانش و فهمیدن نشان داد. نتایج به تفکیک رشته‌ها بیانگر آن بود که هر سه رشته ریاضی‌-‌فیزیک و علوم تجربی، ادبیات و علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی الگوی مشابهی از تمرکز بر سطوح پایین شناختی دارند. بر اساس نتایج، می‌توان گفت طراحی سؤالات امتحانات نهایی درس عربی عمدتاً حافظه‌محور است و فرصت کافی برای سنجش مهارت‌های تفکر سطح بالا فراهم نمی‌کند. پیشنهاد می‌شود بازنگری در طراحی سؤالات با تأکید بر سطوح تحلیل، ترکیب و ارزشیابی صورت گیرد تا ارزیابی‌ها با اهداف برنامه درسی و رویکرد یادگیری عمیق همسو شود.

تحلیل محتوای کتاب های عربی متوسطه دوم انسانی و میزان معرفی مؤلفه‌های فرهنگ زبان عربی براساس نظریه های بومی سازی

فاطمه اکبری زاده؛ فاطمه مزینانی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 112-140

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4837

چکیده

یادگیری زبان دوم در دنیای امروز امری ضروری است، بنابراین استفاده از محتوایی که هویت، فرهنگ، ملیت، عقاید، ارزشها، هنجارها و آداب‌ورسوم زبان دوم را نشان دهد بسیار مهم است. کتابهای عربی متوسطه دوم ... بیشتر یادگیری زبان دوم در دنیای امروز امری ضروری است، بنابراین استفاده از محتوایی که هویت، فرهنگ، ملیت، عقاید، ارزشها، هنجارها و آداب‌ورسوم زبان دوم را نشان دهد بسیار مهم است. کتابهای عربی متوسطه دوم انسانی به‌عنوان منبع اصلی آموزش زبان دانشآموزان، طبق سیاست و برنامهی درسی کشور تألیف شده است. پژوهش حاضر، قصد دارد ضمن نشان دادن میزان و فراوانیهای ابعاد هویت ملی ایران، به نقد کمبود فرهنگ عربی در محتواهای کتابهای عربی متوسطه دوم انسانی به روش توصیفی - تحلیلی با بسامد گیری مؤلفه‌های فرهنگی بپردازد. در بررسی طبق نظریات بومی‌سازی در حوزه آموزش زبان روشن می‌شود که عناصر فرهنگ ایرانی- اسلامی در این کتاب‌ها بکار رفته است؛ اما ازآنجاکه فرهنگ زبان عربی جزء جدایی‌ناپذیر زبان است، نمیتوان بدون توجه به فرهنگ، آداب‌ورسوم، ارزشهای فرهنگ عامه عربها انتظار آموزش کاملی به دانشآموزان داشت. یافته‌ها روشن می‌کند بعد ملی با فراوانی 44% عدد در سال یازدهم، سپس فرهنگ ایرانی-اسلامی با فراوانی 56% در سال یازدهم و بعد مذهبی-اسلامی با فراوانی 48% در سال یازدهم و بعد جغرافیایی با فراوانی 44% در سال دوازدهم و بعد نمادهای ملی با فراوانی 87.5% در سال یازدهم قرار دارند. بعد سیاسی و بعد خردهفرهنگها با فراوانی 46% و 71% در سالهای یازدهم و دوازدهم قرار دارند. بعد نمادهای ملی در سال دوازدهم با فراوانی صفر به چشم میخورد.

کارکرد هوش فرهنگی در آموزش زبان عربی مورد مطالعه : دبیران عربی مقطع متوسطه شهر قم

پوران رضائی چوشلی؛ علی خالقی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 141-159

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4838

چکیده

هوش فرهنگی به‌عنوان یکی از انواع هوش بر مبنای درک عمیق از ارزش‌ها، باورها و رفتارهای متفاوت فرهنگی انسان‌ها استوار است و دارای سه مؤلفه اصلی 1- فراشناختی،2-شناختی، 3-انگیزشی و رفتاری است. این نوع از هوش ... بیشتر هوش فرهنگی به‌عنوان یکی از انواع هوش بر مبنای درک عمیق از ارزش‌ها، باورها و رفتارهای متفاوت فرهنگی انسان‌ها استوار است و دارای سه مؤلفه اصلی 1- فراشناختی،2-شناختی، 3-انگیزشی و رفتاری است. این نوع از هوش در ارتباطات زبانی میان زبان‌های مختلف تقویت می‌گردد. فرآیند یادگیری درس «عربی زبان قرآن» عمدتاً تحت هدایت دبیران شکل می‌گیرد و زمانی به نتایج مطلوب منجر می‌شود که دانش‌آموزان در محیطی پویا، تعاملی و معنادار قرار داشته باشند، در برنامه درسی مقاطع متوسطه اوّل و دوّم، دبیران عربی در روند تدریس و یادگیری نقش بسیار مؤثری ایفا می‌کنند و اگر از سطح بالایی از هوش فرهنگی برخوردار باشند، قادر خواهند بود فرصت‌های مناسبی برای تمرین و تقویت مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان فراهم کنند. این پژوهش به بررسی میزان هوش فرهنگی دبیران درس عربی و تأثیر آن بر موفقیت در تدریس پرداخته است. جامعه آماری تحقیق شامل ۵۳ دبیر مقطع متوسطه اول و دوم شهر قم بوده که به پرسشنامه طراحی‌شده پاسخ داده‌اند. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس معیارهای مشخص انجام شده است. بر اساس نتایج پژوهش، سطح هوش فرهنگی دبیران عربی به شکل قابل‌توجهی بالاتر از میانگین ارزیابی‌شده که این امر تأثیر مثبتی بر کیفیت تدریس زبان دوم یا خارجی دارد، در بررسی هوش فرهنگی دبیران درس عربی، مشخص شد که عامل‌های سازگاری فرهنگی و دانش کلامی بالاترین میانگین را به خود اختصاص داده‌اند. دیگر متغیرها شامل شناخت فرهنگی، دانش فرهنگی و تعاملات اجتماعی تقریباً به‌طور یکسان در شکل‌گیری هوش فرهنگی دبیران نقش دارند. به همین دلیل، از میان ابعاد هوش فرهنگی، عامل‌های سازگاری فرهنگی و دانش کلامی دارای میانگین بیشتری هستند.

پداگوژی در ادبیات کودک مطالعه موردی داستان أنا و جمانة أثر محمود شقیر

عزت ملا ابراهیمی؛ مبینا کبیری

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 160-183

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4839

چکیده

این نوشتار نقش‌آفرینی پداگوژی را در آموزش مفاهیم تربیتی در داستان «أنا و جمانة» مورد بررسی قرار داده است. داستان «أنا و جمانة» از داستان‌های محمود شقیر ادیب و داستانسرای مشهور فلسطینی است ... بیشتر این نوشتار نقش‌آفرینی پداگوژی را در آموزش مفاهیم تربیتی در داستان «أنا و جمانة» مورد بررسی قرار داده است. داستان «أنا و جمانة» از داستان‌های محمود شقیر ادیب و داستانسرای مشهور فلسطینی است که به شرح مشکلات مردم مظلوم فلسطین می‌پردازد. نگارندگان در این پژوهش تلاش کرده‌اند ضمن ارزیابی پداگوژی، به‌عنوان هنر و علمی که کودکان را برای یادگیری بهتر، بیشتر و دقیق‌تر یاری می‌رساند، أثر آن را در تعلیم آموزه‌های متعالی این داستان بررسی و تحلیل نمایند. پرداختن به موضوع بدین دلیل ضروری است که علیرغم اهمیت بسیار زیاد مفاهیم تعلیمی در آثار محمود شقیر، تاکنون به نقش پداگوژی در تأثیرگذاری و ماندگاری تعالیم این داستان‌ها بر روح و جان کودکان که مخاطبان اصلی داستان‌های او هستند، پرداخته نشده است. به همین منظور نگارندگانِ این جستار، با روشی توصیفی - تحلیلی، داستان «أنا و جمانة» را از منظر پداگوژیِ ادبیات کودک مورد واکاوی قرار داده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پداگوژی به نویسنده کمک کرده است از طریق بازی‌ و در قالب گفتگوهای کودکانه‌ی آنان با یکدیگر، درس مقاومت را به‌صورت غیرمستقیم در لایه‌های پنهان داستان به کودکان تعلیم نماید. بدین ترتیب، به‌کارگیری مؤثر عناصر پداگوژیک در روایت داستان «أنا و جمانة» تأثیرگذاری و ماندگاری آموزه‌های تربیتی و اجتماعی آن را در ذهن مخاطبان خردسال افزایش می‌دهد.

مدل آموزشی - تربیتی میخائیل نعیمه و راهکارهای پیشنهادی او برای بهبود وضعیت آموزشی و تدوین برنامههای درسی و آموزش زبان عربی

سجاد عربی؛ علی نجارپوریان؛ مهدی عربی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 184-211

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4840

چکیده

میخائیل نعیمه، اندیشممند سمرشمناس مسمییی لبنانی، از جمله نویسمندگان و اندیشممندانی بود ته توجه وی های به موضموآموزش و تربیمت بمهطورتلی و آموزش زبمان عربی بمهطور خما داشمممت. میتوان گفمت تمه او در آرمار ... بیشتر میخائیل نعیمه، اندیشممند سمرشمناس مسمییی لبنانی، از جمله نویسمندگان و اندیشممندانی بود ته توجه وی های به موضموآموزش و تربیمت بمهطورتلی و آموزش زبمان عربی بمهطور خما داشمممت. میتوان گفمت تمه او در آرمار مختلو خود، از جملمهداسممتانها، مصمماهبهها و نقدهای ادبی و زبانی، نمونهای از یک طرح جامع آموزشممی و تربیتی را در هوزه آموزش و همچنینآموزش زبان عربی ارائه داده اسممت. او در این طرح، بر ضممرورت بهبود و نوآوری در روشهای تدریس و برنامههای درسممی درمؤسسات آموزشی تأتید ترده است .در این مقاله تلاش شمده اسمت تا نارات و دیدگاههای نعیمه درباره آموزش، تربیت و آموزش زبان عربی معرفی شمود ته در اینمدل جامع آموزشمی میخائیل نعیمه در آموزش و تربیت و الاملاح برنامههای درسمی بهطورتلی و زبان و ادبیات « مقاله با عنوانمعرفی شمده اسمت. هدم مقاله برجسمتهسمازی دیدگاهها، اسمترات یها و پیشمنهادهای او برای ارتقای وضمعیت » عربی بهطور خاآموزش و تربیت است ته بر پایه روش تولایفی-تیلیلی و استنتاجی انجام شده است .نتیجهگیری مقاله این اسمت ته نعیمه مدرسمه را به نهادی مادی تبدیل شمده میداند ته دانشآموزان را میدود ترده و مانع ازپرواز و تسم دانش آنها میشمود و این موضمو شمجاعت و جسمارت آنها را میگیرد. دیدگاههای او با رویکردهای جدید تعلیمو تربیت ته یک جریان اجتماعی اسمت،، تااب دارد و هرهه هالت اجتماعی بیشمتر تیق یابد، تیفیت تار معلم و دانشآموزانارزش تربیتی بیشمتری خواهد داشمت. او همچنین راههلهایی برای بهروزرسمانی برنامههای درسمی و نوسمازی زبان عربی و ادبیاتآن ارائه میدهد و معتقد اسمت ته برنامه آموزشمی نیازمند الاملاهات اسماسمی اسمت ته فقلا با تلاش افراد روشمنفکر و هدفمند و خیرخواه قابل تیق اسممت. درباره زبان عربی، نعیمه بر این باور اسممت ته این زبان هنوز گرفتار قیود و میدودیتهای قدیمیمیداند ته رشد آن را میدود میتنند » بارهایی « است و قواعد نیوی و لارفی را .

کاربست تکنیک های سینماتوگرافی در فضاسازی بصری رمان "ثلاثة وجوه لبغداد" اثر غالب هلسا

فرشته آذرنیا؛ رقیه رستم پور ملکی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 212-237

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4841

چکیده

هنر سینما با ماهیت تحرک و پویایی، اطلاعات سمعی و بصری را به مخاطب منتقل می‌کند و سینماتوگرافی به عنوان هنر و فناوری فیلم‌برداری شامل تکنیک‌هایی چون فواصل و زوایای دوربین، حرکات دوربین و نورپردازی است ... بیشتر هنر سینما با ماهیت تحرک و پویایی، اطلاعات سمعی و بصری را به مخاطب منتقل می‌کند و سینماتوگرافی به عنوان هنر و فناوری فیلم‌برداری شامل تکنیک‌هایی چون فواصل و زوایای دوربین، حرکات دوربین و نورپردازی است که به کاربستن آن در رمان به ارتقای فضای بصری اثر روایی کمک می‌کند. از تکنیک‌های جدید رمان مدرن به کارگیری توان تصویری هنر سینماست و سینماتوگرافی شاخه‌ای از عناصر سینمایی محسوب می‌شود. از سوی دیگر رمان‌های اردنی همسو با روند تحول رمان معاصر عربی گام برداشته و رمان‌نویسان مطرحی چون غالب هلسا (1932م) از این شیوه‌‌های جدید روایی در سبک نویسندگی خود بهره جسته‌اند. رمان «ثلاثة وجوه لبغداد» نمونۀ بارزی از کاربرد تکنیک‌های سینماتوگرافی به شمار می‌آید. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی در نظر دارد تا با بررسی نحوۀ به‌کارگیری این عناصر، وجوه تصویری و کارکرد و تأثیر تکنیک‌های سینماتوگرافی در شکل‌گیری فضای بصری رمان را نمایان سازد. در واقع عناصر سینماتوگرافی به طرزی هوشمندانه در خدمت روایت این داستان قرار گرفته تا ضمن انتقال حس فردی شخصیت اصلی داستان که به سبب دفاع از آرمان فلسطین به عراق تبعید شده و دچار سردرگمی و ابهام است، عواطف جمعی مردم عراق در زمان حاکمیت حزب بعث و فضای ترس وتشویش حاکم بر این سرزمین را نشان دهد. نویسنده با توصیفات دقیق و به‌‌کارگیری تکنیک‌های فیلمیرداری و نورپردازی، چهره‌ای متفاوت از عراق ر ا به تصویر می‌کشد. نماهایی با فواصل دور و نزدیک دوربین دارای دلالت‌های خاصی است، نگاه از زوایای مختلف مشابه حرکت دوربین در فضاست که بر عناصر خاصی از صحنه تمرکز نموده و تنوع بصری ایجاد می‌کند و با ارائۀ اطلاعات، حس واقعیت و حضور در فضا را در مخاطب ایجاد می‌کند.

تحلیل معنایی دلالت های «قلیل» و مشتقات آن با محوریت تفسیر مجمع البیان و صافی

ابراهیم نامداری؛ عسگر بابازاده اقدم؛ جمال طالبی قره قشلاقی؛ مریم نظربیگی؛ خوشقدم معصومی زاده

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 238-260

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4842

چکیده

ماده «قلّ» و مشتقات آن 76 بار در 33 آیه قرآن کریم به اشکال مختلف به کار رفته است، و به نکات بسیار مهمی در زمینه تعالی بشریت سخن گفته است؛ معناشناسی واژه قلیل و بررسی مشتقات آن در قرآن به صورتهای مختلف ... بیشتر ماده «قلّ» و مشتقات آن 76 بار در 33 آیه قرآن کریم به اشکال مختلف به کار رفته است، و به نکات بسیار مهمی در زمینه تعالی بشریت سخن گفته است؛ معناشناسی واژه قلیل و بررسی مشتقات آن در قرآن به صورتهای مختلف فعل ماضی، مضارع، اسم تفضیل و صفت مشبهه در حالات إعرابی سه گانه مرفوع، منصوب و مجرور، به نکته جالب توجه و زیبایی در قرآن اشاره دارد و مطالب مهمی همچون کم اهمیت بودن منافع مادی، اندک بودن مؤمنین و فرمانبرداران اوامر و نواهی الهی، اندک بودن سپاسگزاران و پند پذیران و ... که در پوشش واژگانی مثل قلیلاً، قلیلٌ، قلیلٍ، قلیلون و أقلّ بیان شدده را با روش توصیفی و تحلیلی، ارزیابی میکند؛. از بررسی موارد متعدد آیات مذکور این نتیجه به دست میآید: کسانی که شکر گزار نعمات الهی به انحاء گوناگون هستند، گروه اندکی هستند که قرآن از آنان یاد کرده است؛ وجود این افراد که به زیور تقوی و پاک بودن از هوا و هوسهای نفسانی مزین هستند در تفاسیر گوناگون به آنها اشاره شده است؛ پیمایش این موضوع با بهرهمندی از تفاسیر مجمع البیان و صافی انجام گرفته است؛ تفسیر مجمع البیان، واژه «قلیل» را غالبا در معنای کم بودن نسبی مقدار یا تعداد بکار میبرد و بر ذات کم بودن چیزی تاکید دارد، و تفسیر صافی، تمرکز بیشتر بر تحلیل لغوی و معنایی واژه دارد و تأکید میکند که «قلیل» به معنای «اندک»، «ناچیز» و «کم» است و گویای مقدار یا اهمیت محدود است.

شناسایی عوامل بروز بد‌فهمی دانش‌آموزان متوسطه دوم در درس عربی مبتنی بر تجارب زیسته دبیران عــربی استان قم

فاطمه علی پور؛ اعظم محمودی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 261-291

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4843

چکیده

بدفهمیها، نتیجه تلاش دانشآموزان برای درک یک مفهوم است که بسیار قوی و ماندگار هستند و ساختار محکمی دارند که به‌سادگی اصلاح نمیشوند و حتی برای بهترین معلمان، مشکلساز خواهند بود. هدف پژوهش ... بیشتر بدفهمیها، نتیجه تلاش دانشآموزان برای درک یک مفهوم است که بسیار قوی و ماندگار هستند و ساختار محکمی دارند که به‌سادگی اصلاح نمیشوند و حتی برای بهترین معلمان، مشکلساز خواهند بود. هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجارب دبیران عربی در زمینه شناخت بدفهمیهای عربی دانشآموزان متوسطه دوم و عوامل بروز آن است. روش پژوهش، کیفی با رویکرد پدیدارشناسی است. جامعه مطالعاتی تحقیق، شامل دبیران مدارس متوسطه دوم دخترانه و پسرانه استان قم بود و نمونهها به‌صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. روش گردآوری دادهها، مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق بود. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات حاصل از این پژوهش، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. براساس یافتههای پژوهش، 149 مضمون پایه، 41 مضمون سازماندهنده و 3 مضمون فراگیر بدفهمیهای عربی، عوامل بروز بدفهمی و راهکارهای رفع بدفهمی شکل گرفت. یافتهها در بخش بدفهمیها شامل 31 مؤلفه ترجمه، فعل و انواع آن، انواع نقش فاعل و مفعول، مبتدا و خبر، جار و مجرور/ حروف جر و معنی آن، صفت و موصوف/ مضاف و مضافالیه، ضمایر، افعال ناقصه، حروف مشبَّهة بالفعل، حال بوده است. همچنین 5 مؤلفه در بعد عوامل بروز بدفهمی و 5 مؤلفه در بعد راهکارها، شامل محتوا، معلم، دانشآموز، والدین و محیط، شناسایی شد. یافتههای مقاله، بیانگر آن است که بدفهمیهای دانشآموزان در عربی میتواند یادگیری را تحتالشعاع قرار دهد و برای مواجهه با آن برنامهریزی راهبردی و به‌موقع در هر یک از موارد ذکر شده ضرورت دارد.

از تجربه تا بینش : واکاوی پدیدارشناسانه تجربه زیسته معلمان درباره کاربست راهبردهای تفکر در تدریس زبان عــربی

سجاد اسماعیلی؛ حدیثه نجفی

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 292-317

https://doi.org/10.48310/alle.2026.4844

چکیده

امروزه ارتقاء کیفیت یادگیری تنها از مسیر انتقال اطلاعات نمی‌گذرد، بلکه مستلزم پرورش اندیشه و توانمندسازی فراگیران در سطوح عالی شناختی است. راهبردهای تدریس مبتنی بر تفکر، به‌ویژه در آموزش زبان‌های ... بیشتر امروزه ارتقاء کیفیت یادگیری تنها از مسیر انتقال اطلاعات نمی‌گذرد، بلکه مستلزم پرورش اندیشه و توانمندسازی فراگیران در سطوح عالی شناختی است. راهبردهای تدریس مبتنی بر تفکر، به‌ویژه در آموزش زبان‌های دوم، به‌عنوان یکی از مؤثرترین شیوه‌های نوین آموزشی، بستر رشد تفکر از جمله تفکر نقادانه و خلاقانه را فراهم می‌سازند. زبان عربی، با ویژگی‌های زبانی منحصربه‌فرد خود همچون ساختار نحوی پیچیده و واژگان گسترده، مستلزم رویکردی آموزشی است که از سطح حافظه‌محور فراتر رفته و به ساحت تحلیل، تفسیر و کاربرد بینجامد. در همین راستا این پژوهش با بهرهگیری از رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی میکوشد تا از خلال تجربه‌های زیسته معلمان عربی، ضمن واکاوی چگونگی به‌کارگیری راهبردهای تفکر در تدریس زبان عربی، شیوه‌های به‌کارگیری این راهبردها، چالش‌ها، فرصت‌ها و پیامدهای آن در فرایند یاددهی ـ یادگیری زبان عربی را مشخص سازد. این تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری و از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چند تن از مدرسان مقطع متوسطه انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که معلمان در تدریس زبان عربی قائل به استفاده از چهار راهبرد اصلی شامل راهبردهای تفکر بصری و سازمان‌دهی مفاهیم (نقشه‌های ذهنی)، راهبردهای تفکر مشارکتی و گروه‌محور (کندوهای یادگیری)، راهبردهای تفکر مبتنی بر مرور و تثبیت و راهبردهای تفکر فراشناختی هستند. با این حال، موانعی جدی از جمله کمبود آموزش تخصصی، محدودیت زمانی و کمبود منابع، به‌کارگیری کامل و مؤثر این راهبردها را با چالش مواجه ساخته است. به‌کارگیری راهبردهای تفکر توسط معلمان زبان عربی، اگرچه با چالش‌هایی همراه است، اما می‌تواند منجر به خروج آموزش این زبان از حافظه‌محوری و حرکت به سمت یادگیری عمیق، پایدار و تحلیلی شود.

روش‌های نوین آموزش زبان عربی در دو مقطع متوسطه

دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1398، ، صفحه 79-97

چکیده

تدریس زبان عربی در ایران همیشه با تکیه بر روش‌های سنتی همچون روش دستور – ترجمه ، روش مستقیم، روش خاموش و غیره صورت می‌پذیرد، از این رو هیچگاه عناصری که امروزه در روش‌های نوین وجود دارند از قبیل: واکنش‌های ... بیشتر

تحلیل و نقد محتوای کتاب «عربی، زبان قرآن (3) و(2)» پایه یازدهم و دوازدهم(رشته‌های علوم تجربی-ریاضی) «براساس نظریه تایلر در بررسی ملاک‌های سازماندهی محتوا»

دوره 5، شماره 1 ، شهریور 1402، ، صفحه 5-22

چکیده

کتاب درسی اصلی‌ترین منبع در دسترس دانش آموزان است، تحلیل محتوای کتب درسی نقاط قوّت و ضعف احتمالی را برای اصلاح و تغییر محتوا، در اختیار برنامه ریزان و مولفان قرار می‏دهد. از این رو گام مهمی در جهت شناسایی ... بیشتر

بررسی رابطه خلاقیت طراحی واحد یادگیری درس عربی با مهارت آفرینی دانشجویان در رشته آموزش زبان عربی دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت فاطمه زهرا (س) اهواز

دوره 2، شماره 2 ، شهریور 1399، ، صفحه 129-147

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین خلاقیت طراحی و تولید واحد یادگیری درس عربی با مهارت آفرینی دانشجویان دختر در آموزش زبان عربی در دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت فاطمه زهرا (س) اهواز در سال 1396 انجام گرفت. در ... بیشتر

مطابقت های آوایی بین عربی و عبری

دوره 6، شماره 1 ، تیر 1403، ، صفحه 172-191

https://doi.org/10.48310/alle.2024.3644

چکیده

زبان یکی از مهم ترین راه های روابط انسانی است و بر اساس شباهت های زبانی، دستوری و آوایی به گروه های مختلفی تقسیم می شود که از قدیم الایام، تقسیم بندی ها سیاسی و جغرافیایی بوده، اما اشتباه است. زبان‌های ... بیشتر زبان یکی از مهم ترین راه های روابط انسانی است و بر اساس شباهت های زبانی، دستوری و آوایی به گروه های مختلفی تقسیم می شود که از قدیم الایام، تقسیم بندی ها سیاسی و جغرافیایی بوده، اما اشتباه است. زبان‌های عربی و عبری بخشی از گروه زبان‌های سامی هستند که غرب آسیا و شمال آفریقا را احاطه کرده‌اند. اولین کسی که این نام را بر این زبان ها گذاشت، شلوسر آلمانی بود که به شباهت های زیادی بین زبان های این منطقه پی برد، از این رو آنها را زبان های سامی نامید و سامی ها را به سام پسر نوح نسبت داد. بر او باد). از شاخه های درخت سامی زبان های بسیاری مانند عربی، عبری، اوگاریتی، سریانی، حبشی، آرامی، بابلی، آشوری و غیره است. کلماتی هستند که منشأ مشترکی بین عربی و عبری دارند و ما شاهد تبادلات صوتی بین آنها هستیم. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی دنبال می‌کند و با تحقیق در مورد مفهوم تغییر آوایی و آن به یک موضوع مهم در مطالعه تطبیقی زبان‌شناختی که «تطابق آوایی» در پرتو زبان‌های سامی (عربی و عبری) است، می‌پردازد. مکانیسم‌ها و بررسی اشکال آن بین زبان‌های عربی و عبری مشخص می‌شود که زبان‌های عربی و عبری خواهرخوانده هستند و از نظر دستوری و آوایی رابطه نزدیکی بین آن‌ها وجود دارد تفاوت بین آنها، که برخی از آنها رایج و برخی از آنها نادر است، همانطور که در مدل ها نشان داده شده است، این تفاوت ها به عبری محدود نمی شود، بلکه در بیشتر زبان های سامی و همچنین در بیشتر زبان های جهان یافت می شود. این دو زبان ریشه جغرافیایی و منشأ زبانی یکسانی دارند و تداخل زیادی در تلفظ کلمات، ساخت جملات و پاراگراف‌ها بین عربی و عبری و تفاوت در نحوه نوشتن حروف وجود دارد.

تحلیل محتوای شاخص های سند تحول بنیادین در کتب درسی (بررسی موردی درس پنجم کتاب عربی پایه نهم)

دوره 2، شماره 2 ، شهریور 1399، ، صفحه 229-258

چکیده

در سال های اخیر با تصویب سند تحوّل بنیادین و برنامه درسی ملّی و راهنمای برنامه درسی عربی که نقشه راه برای تالیف کتب درسی عربی است، شاهد تغییرات گسترده در محتوای کتاب های درسی عربی جدید التالیف هستیم. مهم ... بیشتر

اثر بخشی آموزش زبان عربی بر اساس نظریۀ ارتباط‌گرایی با محوریت مدل محتوایی- پداگوژی و فناوری(TPACK) در محیط های یادگیری ترکیبی

صدیقه حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18907.1239

چکیده

در عصر دیجیتال با گسترش استفاده از فناوری‌های نوین و رویکرد‌های یادگیری بر اساس ارتباطات، تلفیق رویکرد ارتباط‌گرایی با TPACK (دانش محتوایی-پداگوژیکی و فناورانه) در آموزش زبان عربی در دانشگاه فرهنگیان ... بیشتر

مشاهده مقاله

آسیب‌شناسی مقالات علمی-پژوهشی مرتبط با آموزش زبان عربی در مدارس و دانشگاه‌های ایران از دهه 1380 تا سال 1403

سعیده بیرجندی؛ مهدی ترکشوند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18768.1225

چکیده

آسیب‌شناسی مقالات، راهی جهت بهبود و ارتقا و تعالی‌ پژوهش‌ها در زمینه‌های مختلف است. یکی از زمینه‌های مهم پژوهشی، پژوهش در حوزه آموزش زبان عربی در مدارس و دانشگاه‌ها است. سابقه مطالعات در این حوزه ... بیشتر

مشاهده مقاله

شناسایی عوامل بروز بد‌فهمی دانش‌آموزان متوسطه دوم در درس عربی مبتنی بر تجارب زیسته دبیران عربی استان قم

فاطمه علی پور؛ اعظم محمودی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18672.1224

چکیده

بد‌فهمی‌ها، نتیجه تلاش دانش‌آموزان برای درک یک مفهوم است که بسیار قوی و ماندگار هستند و ساختار محکمی دارند که به سادگی اصلاح نمی‌شوند و حتی برای بهترین معلمان، مشکل‌ساز خواهند بود. هدف پژوهش حاضر، ... بیشتر بد‌فهمی‌ها، نتیجه تلاش دانش‌آموزان برای درک یک مفهوم است که بسیار قوی و ماندگار هستند و ساختار محکمی دارند که به سادگی اصلاح نمی‌شوند و حتی برای بهترین معلمان، مشکل‌ساز خواهند بود. هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجارب دبیران عربی در زمینه شناخت بدفهمی‌های عربی دانش‌آموزان متوسطه دوم و عوامل بروز آن است. روش پژوهش، کیفی با رویکرد پدیدارشناسی است. جامعه مطالعاتی تحقیق، شامل دبیران مدارس متوسطه دوم دخترانه و پسرانه استان قم بود و نمونه‌ها به صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. روش گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق بود. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از این پژوهش، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. براساس یافته‌های پژوهش، 149 مضمون پایه، 41 مضمون سازمان‌دهنده و 3 مضمون فراگیر بدفهمی‌های عربی، عوامل بروز بدفهمی و راهکارهای رفع بدفهمی شکل گرفت. یافته‌ها در بخش بدفهمی‌ها شامل 31 مولفه ترجمه، فعل و انواع آن، انواع نقش فاعل و مفعول، مبتدا و خبر، جار و مجرور/ حروف جر و معنی آن، صفت و موصوف/ مضاف و مضاف‌الیه، ضمایر، افعال ناقصه، حروف مشبَّهة بالفعل، حال بوده است. همچنین 5 مولفه در بعد عوامل بروز بدفهمی و 5 مولفه در بعد راه‌کارها، شامل محتوا، معلم، دانش‌آموز، والدین و محیط، شناسایی شد. یافته‌های مقاله، بیانگر آن است که بدفهمی‌های دانش‌آموزان در عربی می‌تواند یادگیری را تحت‌الشعاع قرار دهد و برای مواجهه با آن برنامه‌ریزی راهبردی و به موقع در هر یک از موارد ذکر شده ضرورت دارد.

مشاهده مقاله

چالش‌های ترجمه ماشینی و هوش مصنوعی در تدریس ترجمه عربی – فارسی در ایران

حبیب کشاورز؛ علی ضیغمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18575.1217

چکیده

یکی از مسائلی که امروزه باید به آن توجه زیادی شود، آموزش مترجمان کارآمد با استفاده از روش‌های روزآمد است. اخیرا به ویژه پس از پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی، ترجمه ماشینی رشد زیادی کرده و از کیفیت قابل قبولی ... بیشتر یکی از مسائلی که امروزه باید به آن توجه زیادی شود، آموزش مترجمان کارآمد با استفاده از روش‌های روزآمد است. اخیرا به ویژه پس از پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی، ترجمه ماشینی رشد زیادی کرده و از کیفیت قابل قبولی برخوردار است؛ هر چند هنوز نمی‌توان از ترجمه انسانی کاملا بی‌نیاز شد، اما این مسأله هم برای مترجمان و هم برای مدرّسان ترجمه، چالش‌های فراوانی ایجاد کرده است. بر این اساس در این مقاله که به روش توصیفی – تحلیلی تهیه شده است، سعی بر آن است که ابتدا برخی از چالش‌های فرارو نظیر: ارائه ترجمه هوش مصنوعی از سوی فراگیران، به جای ترجمه انسانی،کاهش پویایی و فعالیت‌ذهنی لازم زبان‌آموزان در طول دوره زبان‌آموزی بررسی و راه‌کار‌هایی چون تغییر راهبردهای تدریس با معرفی و بکارگیری هدفمند ابزارهای هوش مصنوعی در هنگام تدریس، بیان برخی از تفاوت‌های ترجمه انسانی با ترجمه هوش مصنوعی از سوی مدرّس در هنگام آموزش، ایجاد تمارین مختلف ترجمه با استفاده از امکانات هوش مصنوعی برای این چالش‌ها ارائه شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در زمینه آموزش ترجمه مدرّسان باید دانشجویان را با امکانات هوش مصنوعی در زمینه ترجمه، آشنا کنند و راهبردهای خود در تدریس ترجمه را با توجه به پتانسیل‌های هوش مصنوعی به روزرسانی نموده ؛همچنین شرکت در کارگاه‌ها و دوره‌های تخصصی آشنایی با امکانات و ابزارهای هوش مصنوعی و همچنین تمرکز بیشتر بر مباحث زبانشناسی رایانه‌ای، برای مدرسین ترجمه عربی– فارسی بسیار ضروری است.

مشاهده مقاله

تحلیل تأثیر ساختارهای نحوی زبان عربی به همراه ایجاد انگیزه بر فرآیند یادگیری زبان عربی

محمد حسین رنجبر؛ حمیده ارغوانی بیدختی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18035.1200

چکیده

مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع کمی می‌باشد؛ که بر روی دانشجویان رشته الهیات دانشگاه فرهنگیان سمنان مرکز شهید رجائی انجام شد. جامعه آماری شامل 33 نفر بود (n=33). بعد از انتشار پرسشنامه‌ای بر اساس پرسشنامه ... بیشتر مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع کمی می‌باشد؛ که بر روی دانشجویان رشته الهیات دانشگاه فرهنگیان سمنان مرکز شهید رجائی انجام شد. جامعه آماری شامل 33 نفر بود (n=33). بعد از انتشار پرسشنامه‌ای بر اساس پرسشنامه دورنیه و تاگوچی شامل دو قسمت تاثیر مستقیم نحو بر یادگیری عربی و تاثیر غیر مستقیم آن به صورت ایجاد انگیزه بود. این پرسشنامه شامل 45 سوال در 5 مقیاس تجربه یادگیری نحو، عوامل انگیزشی، تاثیرات رواشناختی و اجتماعی، تاثیرات مهارت زبانی و پیش‌بینی رفتار آینده در یک مقیاس لیکرت 5 درجه ای بود. بعد از آن پایایی و روایی آن با استفاده از برنامه اسمارت پی.ال.اس (Smart PLS) مشخص گردید؛ برای تعیین معناداری هر سوال نیز از T-value استفاده شد. یافته‌ها: برای تعیین پایایی پرسشنامه از روایی همگرا استفاده شد که نتایج همگی سطحی بالانر 0.86 بدست آمد که نتایج را تایید می‌کند. همچنین آلفا کرونباخ این پژوهش نیز برابر با 0.96 تعین شد که سطحی مطلوب می‌باشد. برای تعیین روایی پژوهش از روایی واگرا استفاده شد که نتایج سطحی بالاتر از 0.5 بود که مقیاس‌ها تایید می‌شوند. برا معناداری با استفاده از T-value سطحی بالاتر از 1.96 بدست آمد البته باید اشاره کرد سه سوال 3، 9 و 17 این سطح را کسب نکردند و از پرسشنامه حذف شدند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان دهنده رابطه معناداری بین یادگیری نحو بر یادگیری عربی و همچنین ایجاد ساختار انگیزه در یادگیری این زبان دارد. همچنین آمارها نشان دهنده رابطه بین نحو و درک و فهم بالاتر نسبت به متون عربی وجود دارد.

مشاهده مقاله

اثربخشی مطالعه متون داستانی در آموزش مهارت‌های زبانی به دانشجویان غیر عرب زبان

جمال طالبی قره قشلاقی؛ حوریه بابایی قره قشلاقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.17205.1178

چکیده

محتوای آموزشی از اهمیّت بیشتری در فرایند ندریس و یادگیری برخوردار است و اگر به درستی انتخاب شود و در راستای اهداف برنامه‌ریزان آموزشی باشد می‌تواند نقش مؤثری در اثربخشی برنامه‌های درسی ایفا نماید. ... بیشتر

مشاهده مقاله

التعریب و الاقتراض اللغوی فی قصائد الشاعر" بشار بن برد"

نسرین عباسی؛ محمد جافرنوده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.17894.1195

چکیده

اللغة هی أداة تعبیر و وسیلة الکشف عن الحضارات و وعاء الثقافة و مستودعها و شاهدة علی العصر و سجل للواقع. اللغه الحیة تجدد تراثها الفظی بعوامل مختلفة؛ منها طریق الاقتراض و التعریب. إن التعریب قضیة أمة بالادرجة ... بیشتر

مشاهده مقاله

بررسی رابطه اضطراب در آموزش دستور زبان عربی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان براساس نظریه کتل (موردپژوهی: مدارس مقطع متوسطه اوّل شهرستان خلخال)

علی خالقی؛ پوران رضائی چوشلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.17841.1191

چکیده

قرن بیست و یکم با تغییرات سریع در ساختار محیطی، قرن استرس، فشار و فعالیت‌های بی‌وقفه نام گرفته و به همین خاطر، بیماری‌های روحی ناشی از این فشارها در بین مردم افزایش یافته است. اضطراب تحصیلی که در حین ... بیشتر قرن بیست و یکم با تغییرات سریع در ساختار محیطی، قرن استرس، فشار و فعالیت‌های بی‌وقفه نام گرفته و به همین خاطر، بیماری‌های روحی ناشی از این فشارها در بین مردم افزایش یافته است. اضطراب تحصیلی که در حین تحصیل دانش‌آموزان رخ می‌دهد، و مهم‌‌ترین نوع اضطراب در سنین نوجوانی است. این اضطراب سلامت روان دانش‌آموزان را تهدید کرده و برکارآمدی و شکوفایی استعدادها، شکل گیری شخصیت‌ و هویت اجتماعی آنان اثر سوء می‌گذارد(اسپیلبرگر، 1983). از جمله دروسی که دانش آموزان در مقطع متوسطه چالش‌های فراوانی را در یادگیری آن تجربه می کنند، درس عربی می باشد. در این جستار با کمک داده هایی که با پرسشنامه کتل جمع آوری شد به بررسی ارتباط اضطراب تحصیلی در یادگیری قواعد عربی بین دانش‌آموزان مقطع متوسطه اوّل مدارس شهرستان خلخال می‌پردازیم. یافته ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان‌ داد که اضطراب با روش تدریس (38/0=r؛001/0>P)، شغل والدین (55/0=r؛001/>p) و ضریب هوشی(18/0=r؛04/>p) رابطه مثبت معنی‌داری دارد،‌ ولی با روش ارزشیابی ‌(17/0-‌=r؛05/0>P)، طبقه اجتماعی اقتصادی(14/0-‌=r؛05/0>P)، کتاب های کمک آموزشی (18/-0=r؛05/>p) و عزّت نفس (66/0- =r؛001/0>P) رابطه معنی‌داری دارد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که 60 درصد از کل واریانس اضطراب به وسیله یادگیری تبیین می شود.

مشاهده مقاله

تحلیل معنایی دلالت‌های «قلیل» و مشتقات آن با محوریت تفسیر مجمع البیان و صافی

ابراهیم نامداری؛ عسگر بابازاده اقدم؛ جمال طالبی قره قشلاقی؛ مریم نظربیگی؛ خوشقدم معصومی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.19795.1262

چکیده

چکیده ماده «قلّ» و مشتقات آن 76 بار در 33 آیه قرآن کریم به اشکال مختلف به کار رفته است، و به نکات بسیار مهمی در زمینه تعالی بشریت سخن گفته است؛ معناشناسی واژه قلیل و بررسی مشتقات آن در قرآن به صورت‌های مختلف ... بیشتر چکیده ماده «قلّ» و مشتقات آن 76 بار در 33 آیه قرآن کریم به اشکال مختلف به کار رفته است، و به نکات بسیار مهمی در زمینه تعالی بشریت سخن گفته است؛ معناشناسی واژه قلیل و بررسی مشتقات آن در قرآن به صورت‌های مختلف فعل ماضی، مضارع، اسم تفضیل و صفت مشبهه در حالات إعرابی سه گانه مرفوع، منصوب و مجرور، به نکته جالب توجه و زیبایی در قرآن اشاره دارد و مطالب مهمی همچون کم اهمیت بودن منافع مادی، اندک بودن مؤمنین و فرمانبرداران اوامر و نواهی الهی، اندک بودن سپاسگزاران و پند پذیران و ... که در پوشش واژگانی مثل قلیلاً، قلیلٌ، قلیلٍ، قلیلون و أقلّ بیان شدده را با روش توصیفی و تحلیلی، ارزیابی می‌کند؛. از بررسی موارد متعدد آیات مذکور این نتیجه به دست می‌آید: کسانی که شکر گزار نعمات الهی به انحاء گوناگون هستند، گروه اندکی هستند که قرآن از آنان یاد کرده است؛ وجود این افراد که به زیور تقوی و پاک بودن از هوا و هوس‌های نفسانی مزین هستند در تفاسیر گوناگون به آن‌ها اشاره شده است؛ پیمایش این موضوع با بهره‌مندی از تفاسیر مجمع البیان و صافی انجام گرفته است؛ تفسیر مجمع البیان، واژه «قلیل» را غالبا در معنای کم بودن نسبی مقدار یا تعداد بکار می‌برد و بر ذات کم بودن چیزی تاکید دارد، و تفسیر صافی، تمرکز بیشتر بر تحلیل لغوی و معنایی واژه دارد و تأکید می‌کند که «قلیل» به معنای «اندک»، «ناچیز» و «کم» است و گویای مقدار یا اهمیت محدود است.

مشاهده مقاله

تأثیر بازخوردهای اصلاحی معلّم عربی بر جرأت ورزی آموزشی و نشاط تحصیلی دانش آموزان با نشانگان اضطراب اساسی دوره متوسطه دوّم

مهدی یوسف وند؛ علی خالقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.19734.1259

چکیده

مقدمه: اضطراب اساسی از شایع‌ترین اختلالات روانی است که شیوع رو به رشد آن در بین دانش‌آموزان به یک نگرانی تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر "بازخوردهای اصلاحی معلّم عربی " بر جرأت‌ورزی آموزشی ... بیشتر مقدمه: اضطراب اساسی از شایع‌ترین اختلالات روانی است که شیوع رو به رشد آن در بین دانش‌آموزان به یک نگرانی تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر "بازخوردهای اصلاحی معلّم عربی " بر جرأت‌ورزی آموزشی و نشاط تحصیلی دانش‌آموزان دختر با نشانگان اضطراب اساسی شهرستان قم بود. روش کار: این پژوهش به صـورت نیمه‌تجربی بود که در آن از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. نمونـه پـژوهش 40 آزمـودنی بـود کـه از میـان دانـش‌آمـوزان دختـر دوره متوسطه دوّم با نشانگان اضطراب اساسی یعنی کسب نمره بالاتر از نقطه برش 18 از 63 در "سیاهه اضطراب اساسی بک2" شـهر قم بود. نمونه ها با روش نمونه گیری در دسترس انتخـاب و بـا استفاده از روش تصـادفی ساده به شیوه قرعه‌کشی در گـروه هـای مداخله "ارائه بازخوردهای اصلاحی معلّم عربی" (20 تن) و کنترل (20 تن) گمارده شـدند. نتایج: تحلیل کوواریانس تفاوت معنی‌داری بین 2 گروه نشان داد(01/0>P). یافته‌ها حاکی از آن بود که میزان ج جرأت‌ورزی آموزشی و نشاط تحصیلی گروه مداخله به طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل افزایش یافته است(01/0>P). نتیجه‌گیری "بازخورد اصلاحی معلّم عربی" بر میزان جرأت‌ورزی آموزشی و نشاط تحصیلی دانش‌آموزان با نشانگان اضطراب اساسی اثربخشی مثبت و معنی‌داری دارد. پیشنهاد می‌شود دبیران عربی از " بازخورد اصلاحی معلّم عربی" برای افزایش میزان جرأت‌ورزی آموزشی و نشاط تحصیلی‌آموزان دختر با نشانگان اضطراب اساسی استفاده کنند.

مشاهده مقاله

تحلیل تطبیقی مضامین اعتراض و صلح در شعر پایداری سیدحسن حسینی و محمود درویش براساس مکتب آمریکایی

علی اکبر کمالی نهاد؛ صفیه علی بیگی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.19612.1252

چکیده

بررسی تطبیقی منظومه‌های فکری شاعران از ادبیات ملل مختلف و تحلیل و بررسی مضامین مشترک آن‌ها، می‌تواند دریچه‌ای به سوی درک عمیق‌تر اشتراکات و افتراقات ادبی و فرهنگی بگشاید. چنین تحقیقاتی می‌تواند ... بیشتر بررسی تطبیقی منظومه‌های فکری شاعران از ادبیات ملل مختلف و تحلیل و بررسی مضامین مشترک آن‌ها، می‌تواند دریچه‌ای به سوی درک عمیق‌تر اشتراکات و افتراقات ادبی و فرهنگی بگشاید. چنین تحقیقاتی می‌تواند نقاط اشتراک و تفاوت‌های ادبیات‌های مختلف را نشان دهد و به درک بهتر رابطه بین ادبیات و جامعه کمک کند. پژوهش حاضر با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌های آن به شکلی نظام‌مند و با اتکا بر مبانی نظری مکتب آمریکایی، به بررسی تطبیقی دو مضمون محوری اعتراض و صلح در اشعار سیدحسن حسینی (شاعر ایرانی) و محمود درویش (شاعر فلسطینی) پرداخته‌است. یافته‌ها نشان می‌دهند که هر دو شاعر، علی‌رغم تفاوت‌های جغرافیایی و فرهنگی، از این دو مضمون به‌عنوان ابزارهای بیانی قدرتمندی در بازتاب آرمان‌های خود بهره برده‌اند. در حوزه اعتراض، حسینی با تلفیق زبان حماسی و عرفانی و با تکیه بر نمادهای مذهبی، اعتراض را در چارچوب گفتمان دینی و ارزش‌های معنوی بیان می‌کند؛ حال آنکه درویش با زبان عاطفی و تصاویر ملموس، اعتراض خود را معطوف به اشغالگری و ظلم می‌کند. در مضمون صلح نیز، حسینی آن را با مفهوم پیروزی معنوی پیوند می‌زند؛ در حالی که درویش صلح را به‌مثابه آرزوی دیرینه یک ملت برای زندگی آزاد ترسیم می‌کند. از منظر سبکی، حسینی از ساختارهای کلاسیک شعر فارسی بهره برده و آن را با مضامین نو می‌آمیزد؛ در مقابل درویش با نوآوری در فرم و محتوا، شعر مقاومت را به سطحی جهانی ارتقا می‌دهد. این تفاوت‌های زبانی و مضمونی ریشه در شرایط اجتماعی-سیاسی و نظام‌های ارزشی متفاوت دو شاعر دارد.

مشاهده مقاله

بررسی تأثیر آموزش زبان عربی بر رویکرد های آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان متوسطه اول: چالش‌ها و فرصت‌ها

رضا کریم پور کاسین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.19257.1240

چکیده

این پژوهش تأثیر آموزش زبان عربی بر رویکردهای آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول در ایران را بررسی می‌کند و بر چالش‌ها و فرصت‌های تقویت هویت دینی و فرهنگی تمرکز دارد. مطالعه با هدف ارزیابی ... بیشتر این پژوهش تأثیر آموزش زبان عربی بر رویکردهای آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول در ایران را بررسی می‌کند و بر چالش‌ها و فرصت‌های تقویت هویت دینی و فرهنگی تمرکز دارد. مطالعه با هدف ارزیابی تأثیر زبان عربی بر یادگیری و هویت، شناسایی چالش‌های آموزش و فرصت‌های بهبود آن انجام شد. پژوهش با روش ترکیبی (کمی و کیفی) در مدارس تبریز، اهر و ورزقان اجرا شد. نمونه شامل 300 دانش‌آموز (170 دختر، 130 پسر) با میانگین سنی 13 تا 15 سال بود که با نمونه‌گیری هدفمند بر اساس معیارهایی مانند تجربه یادگیری عربی، تنوع اقتصادی و توزیع جغرافیایی (70% شهری، 30% روستایی) انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با 40 معلم و پرسشنامه‌های لیکرت از دانش‌آموزان جمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS و NVivo تحلیل شدند. ابزارها اعتبارسنجی شده و ملاحظات اخلاقی رعایت شدند. یافته‌ها نشان داد آموزش زبان عربی درک دینی را تقویت می‌کند (میانگین 3.45، بالاتر در دختران: 3.55). با این حال، چالش‌هایی مانند تمرکز بیش‌ازحد بر قواعد (70% محتوای کتاب‌ها)، عدم ارتباط با زندگی روزمره (میانگین 2.29) و روش‌های سنتی تدریس (تأیید 82% معلمان) اثربخشی را کاهش داده‌اند. معلمان استفاده از فناوری (54%) و تأکید بر مکالمه و مفاهیم دینی (60%) را پیشنهاد کردند. نتایج بر نیاز به برنامه‌های درسی تعاملی و آموزش معلمان تأکید دارد. پژوهش‌های آینده باید تأثیر فناوری و اثرات بلندمدت بر ارزش‌های اخلاقی را بررسی کنند. محدودیت نمونه به سه شهر ممکن است تعمیم‌پذیری را محدود کند.

مشاهده مقاله

آلیات تشکیل البنیة السردیة فی الشعر القصصی النسوی المعاصر؛ مقاربة نقدیة جمالیة (قصیدة «حمزة» لفدوى طوقان أنموذجا)

دانا طالب پور؛ نادر بهمرام

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18925.1235

چکیده

لتوظیف أسلوب السرد القصصی داخل النص الشعری المعاصر قمة عالیة فی التعبیر. فالشاعر یستخدم الفنون السردیة للإبانة عن فکرته وما یدور فی خلجات نفسه بشکل سرد درامی. وهذا ما اعتمدت علیه الشاعرة فدوى طوقان فی ... بیشتر لتوظیف أسلوب السرد القصصی داخل النص الشعری المعاصر قمة عالیة فی التعبیر. فالشاعر یستخدم الفنون السردیة للإبانة عن فکرته وما یدور فی خلجات نفسه بشکل سرد درامی. وهذا ما اعتمدت علیه الشاعرة فدوى طوقان فی قصائدها، حیث جعلت من القصیدة وسیلة تعبیریة درامیة صورت أشکال الصراع العربی الإسرائیلی. وجاء البحث الحالی لإماطة اللثام عن الآلیات السردیة التی وظفتها الشاعرة فی قصیدة «حمزة»، ودلالاتها الفنیة والفکریة ومدى توفیقها فی هذا المضمار، فضلا عن مخزونها الأدبی. وکان المنهج المتبع وصفیا- تحلیلیا. تشیر النتائج إلى أن فدوى طوقان استعارت من الشعر لغته التصویریة وإیقاعاته المنسجمة ومن القصة عناصرها الدرامیة. فقد جاءت الأحداث فی قصتها الشعریة على شکل متتابع متناسق وکل حدث یأتی تلو الآخر، فهی تعبیر صادق عن مأساة الفلسطینیین وتجسیدها فی شکل أدبی فنی. فاهتمام الشاعرة بالمضمون والأفکار أکثر من اهتمامها بالشکل الفنی، فالهدف هو إبلاغ رسالتها للقارئ. فلیس وصف المکان فی قصیدتها إبراز قدراتها الفنیة الأدبیة وإنما هو التعبیر عن الأفکار والحالة السیاسیة والاجتماعیة. والشخصیات جاءت فی القصیدة کتقنیة مساعدة لکشف الجوانب الخفیة لها من خلال السارد. فقامت بتحدید وظیفة لکل منها. اتبعت الشاعرة فی سردها استرجاع أحداث مرت بها الشخصیات فی الماضی وتکثیف زمن القصة؛ منها تسریع الزمن واختصار التفصیلات التی قد تبعد القارئ عن فحوى السیاق.

مشاهده مقاله

زبان و جنسیت در رمان‌های الحفیدة الأمریکیة از انعام کجه‌جی و عازف الغیوم از علی بدر بر اساس نظریۀ DSL رابین لیکاف (با تکیه بر لایه نحوی)

فاروق نعمتی؛ مسعود باوان پوری؛ پروین خلیلی؛ سیده سکینه حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18904.1231

چکیده

نوشتار زنانه یا زنانه‌نویسی از مفاهیم مهم مطرح در حیطۀ نقد ادبی معاصر است که مورد توجه زبان‌شناسان و جامعه‌شناسان قرار گرفته است. ادبیات زنانه با تلاش زنان برای دست یافتن به حقوقی مساوی با مردان شکل ... بیشتر نوشتار زنانه یا زنانه‌نویسی از مفاهیم مهم مطرح در حیطۀ نقد ادبی معاصر است که مورد توجه زبان‌شناسان و جامعه‌شناسان قرار گرفته است. ادبیات زنانه با تلاش زنان برای دست یافتن به حقوقی مساوی با مردان شکل گرفت و به عنوان بخشی از نقد فمنیستی در میانۀ قرن بیستم به وجود آمد. رابین لیکاف، از زبان‌شناسان مهم در این حیطه، نوشتار زنانه و مردانه را دارای تفاوت‌های خاصی می‌داند که علاوه بر مسائل درونی نویسنده، به عوامل بیرونی چون جنسیت، نژاد، محیط جغرافیایی و... بستگی دارد. در این مقاله بازنمایی نظریۀ DSL رابین لیکاف در رمان‌های الحفیدة الأمریکیة از انعام کجه‌جی و عازف الغیوم از علی بدر به روش توصیفی – تحلیلی در دو لایۀ واژگانی و نحوی مورد بررسی قرار گرفته تا مشخص شود که الگوهای نوشتار زنانه و مردانه در این دو رمان تا چه میزان قابل بازنمایی هستند و از نظر زبان و جنسیت این دو رمان چه شباهت‌ها و چه تفاوت‌هایی دارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که زبان و جنسیت زنانه و مردانه با هم تفاوت داشته و متن نیز تحت تأثیر جنسیت نویسنده قرار می‌گیرد و معیارهای هر کدام از زبان زنانه و مردانه در سطح واژگانی و نحوی با نظریۀ لیکاف تقریباً هماهنگ است و در مواردی این تناسب دیده نشده که مواردی چون؛ چگونگی محیط نویسنده، شرایط اجتماعی حاکم بر عصر رمان، نوع اتفاقات و به طور کلّی

مشاهده مقاله

رویکردی انتقادی به سرفصل‌ها و شیوه‌های آموزش عربی در دانشگاه‌ها (چالش‌ها و ارائه راهکارها)

علی سلیمی؛ علی پروانه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18856.1228

چکیده

تحلیل انتقادی مستمر و مبتنی برآسیب‌شناسی در محتوا و روش‌های تدریس، ضرورتی اجتناب-ناپذیر برای کیفیت‌بخشی به آموزش در هر نظام تحصیلی است. روش آموزش زبان و ادب عربی در کشور، طی سالیان گذشته، پیشرفت‌های ... بیشتر تحلیل انتقادی مستمر و مبتنی برآسیب‌شناسی در محتوا و روش‌های تدریس، ضرورتی اجتناب-ناپذیر برای کیفیت‌بخشی به آموزش در هر نظام تحصیلی است. روش آموزش زبان و ادب عربی در کشور، طی سالیان گذشته، پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است، اما با وجود این، نقص‌ها و کاستی‌هایی هم داشته و دارد. این پژوهش که با روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است، در نظر دارد تا با رویکردی انتقادی و به صورت نظری، چالش‌های موجود در این زمینه را توصیف، تحلیل و نقد کند و در پایان راهکارهایی ارائه دهد. نتیجه این‌که با رویکرد انتقادی ـ اصلاحی به روش‌های آموزش زبان عربی در کشور و هدف-مند نمودن نقش آن‌ها، می‌توان نارسایی‌های آموزشی و پژوهشی در این زمینه را کاهش داده، و آن را ارتقاء داد. این مهم، با تدوین دو سرفصل متفاوت و کاملاً مجزا از هم، با عنوان‌های «آموزش زبان عربی» و «ادبیات عربی» امکان‌پذیر است. در سرفصل «آموزش زبان»، دانشجو فقط باید مهارت‌های زبانی را بیاموزد و در مقطع کارشناسی و به منظور تربیت مترجم، خبرنگار، گوینده دانشجو بپذیرد. اما در سرفصل‌ «ادبیات عربی» سرفصل‌های موجود رشته زبان و ادبیات عربی با انجام اصلاحاتی در آن و با زدودن پیرایه‌های آن استمرار یابد و در دو مقطع تحصیلات عالی کارشناسی‌ارشد و دکتری دانشجو تربیت کند. واژگان کلیدی: روش آموزش، آسیب شناسی، تحلیل انتقادی، آموزش عربی.

مشاهده مقاله

بررسی جایگاه معناشناسی صوت( واج و هجا) در سوره‌های یوسف و کهف

بهرعلی رضایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18593.1221

چکیده

زبان‌شناسان رابطه‌ی معنا با صوت را نه تنها مستقل از هم نمی‌دانند؛ بلکه بر ارتباط و تأثیر‌گذاری آن بر معنا تاکید می‌ورزند. مبحث صوت را می‌توان در راستای شناخت روان متکلم در مسیر رسیدن به معنا تبیین ... بیشتر

مشاهده مقاله

عشق و جلوه های آن در اشعار عاشقانه ی نزار قبانی

رقیه شیری شلوری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18510.1212

چکیده

چکیده: این پژوهش با هدف بررسی عشق و جلوه های آن در اشعار عاشقانه ی نزار قبانی انجام شده است. روش پژوهش تحلیلی – توصیفی بوده وابزار گرد آوری اطلاعات در این پژوهش دیوان ها، مقالات و منابع کتابخانه موجود ... بیشتر چکیده: این پژوهش با هدف بررسی عشق و جلوه های آن در اشعار عاشقانه ی نزار قبانی انجام شده است. روش پژوهش تحلیلی – توصیفی بوده وابزار گرد آوری اطلاعات در این پژوهش دیوان ها، مقالات و منابع کتابخانه موجود در زمینه موضوع پژوهش بوده است. دو سوال اساسی در این پژوهش مطرح شد در پاسخ به سوال اول بیان شد که نزار قبانی حجم وسیعی از اشعارش رابه عشق اختصاص داده است و بیشتر از ﻫﺮ ﭼﻴﺰ ﻋﺸﻖ در اﺷﻌﺎر نزار قبانی ﻣﻮﺿﻮﻋﻴﺖ دارد. و عاشقانه ها ی او بازتاب همه زوایای ذهنی و عاطفی اوست. ﻋــﺸﻖ ﺗﻤــﺎم داراﻳــﻲ ﻳــﻚ ﺷــﺎﻋﺮ اﺳــﺖ، ورای ﻣﻠﻴــﺖ و زﺑــﺎن و ﻣــﺬﻫﺐ و ﻧﮕــﺮش ﻫــﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ و اﻳﻦ درﺑﺎره نزار قبانی ﻫﻢ ﺻﺪق ﻣﻲﻛﻨﺪ. زﻧـﺪﮔﻲ ﺑـﺎ ﻋـﺸﻖ ﺑـﺮای او ﺳـﻔﺮی ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﭘﺮ ﻫﻴﺠﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ او را ﺑﻪ ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻧﻴﺴﺘﻲ واﻣﻲدارد، ﺳﻔﺮی ﻛﻪ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﻧﺪارد. در پاسخ به سوال دوم جلوه های عشق در اشعار عاشقانه ی نزار قبانی بررسی و بیان شد که منظور از جلوه های عشق تمامی لحظه ها، رویدادها، دید گاه ها، گفته ها و رفتارهای عاشقانه ای است که عشق با بیانی سمبلیک در آنها نمود پیدا کرده است. محمل همه ی این عاشقانه ها، اشعار نزار است که باز گو کننده ی جلوه های روشن و شفاف عشق است. با دقت و بررسی دیوان اشعار نزار قبانی می توان دریافت که سمبل عشق در اشعار شاعرانه ی او، "زن"، "مادر"، "معشوقه"، "همسر"و"وطن "است.

مشاهده مقاله

نشانه‌شناسی ارتباطات غیرکلامی در رمان ساق البامبو اثر سعود السنعوسی

علی اکبر نورسیده؛ مریم خدادادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.18022.1202

چکیده

علم نشانه‌شناسی ریشه در کهن‌ترین روزگاران تفکر آدمی دارد و در هزارتوی تاریخ پر از رمز و راز گسترش یافته، تا جایی که انواع نشانه‌ها را در علوم انسانی و تجربی مورد بررسی قرار داده‌اند. بکارگیری نشانه‌ها ... بیشتر علم نشانه‌شناسی ریشه در کهن‌ترین روزگاران تفکر آدمی دارد و در هزارتوی تاریخ پر از رمز و راز گسترش یافته، تا جایی که انواع نشانه‌ها را در علوم انسانی و تجربی مورد بررسی قرار داده‌اند. بکارگیری نشانه‌ها به عنوان ابزاری مؤثر در تمامی ابعاد زندگی در حال رشد و افزایش است؛ به‌طوری که کارکرد اصلی نشانه‌ها انتقال معنا از طریق پیام‌ به مخاطب است. گاه این پیام بصورت کلامی یا غیرکلامی به دیگران انتقال می‌یابد، و از آنجایی که ارتباط غیرکلامی یکی از شاخه‌های نشانه‌شناسی به‌شمار می‌رود، شامل انواع رفتاهای حرکتی و غیرکلامی افراد از جمله حالات خنده، حالات چهره، حالات گریه و حرکات بدنی و ... می‌باشد، همچنین نشانه‌های ارتباط غیرکلامی می‌تواند به صورت مستقل پیامی را به دیگران منتقل کند و یا کمک کند تا پیام‌های کلامی تأثیرگذارتر شوند. این نوع ارتباط دارای شش کارکرد جانشینی، تأکیدی، تکمیل کردن، تکذیب کردن، تکرار کردن و کنترل کردن می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر معرفی، طبقه‌بندی و تحلیل انواع ارتباطات غیرکلامی ارادی و غیرارادی در رمان ساق البامبو است تا نشان دهد زبان بدن چگونه می‌تواند رفتارهای حرکتی مانند محبت، ترس، اضطراب یا حالتهای دیگر را انتقال دهد. این پژوهش با روش توصیفی، تحلیلی به بررسی انواع ارتباطات غیرکلامی و تنوع نشانه‌ها برای تبیین کارکرد آنها در فهم کلام و شخصیت‌پردازی در رمان می‌پردازد. نتیجه حاصل از بررسی‌ها نشان می‌دهد، السنعوسی از مجموع 804 نشانه غیرکلامی 413 مورد آن به بررسی حرکات اردی و 391 مورد آن به حرکات غیرارادی که بیشترین کارکرد را جانشینی و پس از آن تکمیلی دارد.

مشاهده مقاله

مفهوم میهن در اشعار احمد مطر شاعر مقاوم معاصر عرب

مهدی شاهرخ؛ حسین یوسفی؛ ندا داداش نیا عمرانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مرداد 1404

https://doi.org/10.48310/alle.2025.17471.1183

چکیده

مفهوم میهن از دیرباز مورد توجه شاعران و نویسندگان جهان بوده‌ و معادل‌های معنایی مختلفی را دربرگرفته است. احمد مطر به عنوان یکی از شاعران مقاومت همواره عشق و علاقه خویش را نسبت به میهن، ابراز کرده‌ و ... بیشتر

مشاهده مقاله

دوره 8 (1405)

دوره 7 (1404)

دوره 6 (1403)

دوره 5 (1403)

دوره 4 (1401)

دوره 3 (1400)

دوره 2 (1399)

دوره 1 (1398)

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

بانک ها و نمایه نامه ها

ابر واژگان