نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• عبداله حسینی ¹
• رامین صداقت ²
• سمیرا خدامرادی ²

¹ دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

² دانشگاه خوارزمی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رویکرد ارتباطی در بهبود مهارت گفتاری زبان‌آموزان عربی پایه دهم، مبتنی بر نظریه تعامل اجتماعی ویگوتسکی انجام شد. روش پژوهش از نوع کمی و طرح آن نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل بخشی از زبان‌آموزان عربی پایه دهم شهرهای تهران و کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن‌ها، ۱۵۰ نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۷۵ نفر) و کنترل (۷۵ نفر) جایدهی شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی جرابک (۲۰۰۴) با ۳۴ گویه و مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت جهت سنجش مهارت‌های ارتباطی عمومی، و همچنین یک آزمون شفاهی عملکردی محقق‌ساخته برای سنجش مهارت گفتاری عربی بود. پایایی پرسشنامه مذکور در مطالعات پیشین (حسین‌چاری و فداکار، ۱۳۸۴) با استفاده از روش آلفای کرونباخ ۰/۷۱ گزارش شده است. پس از اجرای پیش‌آزمون، گروه آزمایش به مدت ۱۰ هفته (۲۰ جلسه) تحت آموزش با رویکرد ارتباطی مبتنی بر اصول تعاملی ویگوتسکی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش‌های معمول را دریافت کردند. داده‌های حاصل با استفاده از آمار توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که رویکرد ارتباطی تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود مهارت گفتاری زبان‌آموزان عربی پایه دهم داشته است. این نتایج با تأکید بر نظریه ویگوتسکی، نقش حیاتی تعامل اجتماعی و فعالیت‌های گفتگومحور و مشارکتی را در فرایند اکتساب زبان و ارتقای مهارت‌های کلامی تأیید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• واژگان کلیدی:نظریه تعامل اجتماعی
• ویگوتسکی
• رویکرد ارتباطی
• مهارت گفتاری عربی
• زبان‌آموزان عربی
• دانش اموزان متوسظه پایه دهم تهران وکرج