نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 دانشیار گروه زبان وادبیات عربی دانشگاه علوم ومعارف قران، قم، ایران.

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

10.48310/alle.2026.21509.1328

چکیده

هدف اصلی این پژوهش تحلیل و تبیین نقش هوش مصنوعی در ارتقای آموزش زبان عربی در مدارس (مقطع ابتدایی و متوسطه) با تمرکز بر چهار مهارت زبانی (شنیداری، گفتاری، خواندن و نوشتن) است.در عصر دیجیتال، روش‌های سنتی آموزش زبان با چالش‌هایی همچون کاهش انگیزه، نبود بازخورد فردی و محدودیت در توسعه مهارت‌های ارتباطی مواجه‌اند. هوش مصنوعی با ارائه راه‌حل‌هایی چون سیستم‌های یادگیری تطبیقی، پردازش زبان طبیعی برای تحلیل گفتار و نوشتار، ابزارهای بازی وارسازی و دستیاران هوشمند، پتانسیل غلبه بر این موانع را دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، کاربردهای هوش مصنوعی در چهار مهارت زبانی (شنیداری، گفتاری، خواندن و نوشتن) در زبان عربی را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این فناوری‌ها یادگیری را شخصی‌سازی، محیط‌های تمرینی کم‌استرسی فراهم می‌کنند و به معلمان در ارزیابی دقیق پیشرفت دانش‌آموزان کمک می‌نمایند. با این حال، پیچیدگی‌های ساختاری زبان عربی، نیاز به آموزش معلمان، نابرابری‌های دیجیتالی و کمبود زیرساخت‌های فنی، چالش‌های مهمی در پیاده‌سازی گسترده این فناوری‌ها محسوب می‌شوند. موفقیت در این عرصه مستلزم رویکردی راهبردی است که معلم را به عنوان تسهیلگر آموزشی کلیدی در نظر گرفته و هم‌افزایی هوش مصنوعی و پداگوژی را در اولویت قرار دهد.

کلیدواژه‌ها